تاریخچه مک؛ سرگذشت ۳۵ ساله کامپیوترهای اپل

تاریخچه مک؛ سرگذشت ۳۵ ساله کامپیوترهای اپل
کامپیوترهای مک تاریخ دور و درازی دارند و تأثیر زیادی در مسیر پیشرفت کامپیوترهای شخصی داشته‌اند. در این مطلب به مناسبت سی و پنج سالگی مک به مرور تاریخ پرماجرای این محصول می‌پردازیم.

چندی پیش، سی و پنجمین سالگرد معرفی اولین کامپیوتر مکینتاش اپل بود؛ کامپیوتری که آغازگر انقلاب کامپیوترهای شخصی امروزی شد. از زمان عرضه در ۲۴ ژانویه‌ی سال ۱۹۸۴، مکینتاش و دیگر مک‌هایی که پس از آن عرضه شدند، تأثیر بزرگی بر کامپیوترهای شخصی و لپ‌تاپ‌هایی که استفاده می‌کنیم داشتند. به مناسبت این رویداد، در این مطلب به تاریخچه‌ی این کامپیوترهای همواره در حال پیشرفت Apple می‌پردازیم که اولین کامپیوترهای شخصی تیراژ بالا با رابط کاربری گرافیکی بودند.

۱۹۸۴ - سال‌های اولیه‌ی کامپیوترهای All-In-One

 

روز بیست و چهارم ژانویه، استیو جابز اولین کامپیوتر مک را به دنیا معرفی کرد؛ کامپیوتری All-In-One با پردازنده‌ی ۸ مگاهرتزی 68k موتورولا، به همراه نمایشگر ۹ اینچی، فلاپی درایو ۳.۵ اینچی و ۱۲۸ کیلوبایت رم. بزرگ‌ترین عامل فروش این محصول رابط کاربری گرافیکی آن بود که با موس کنترل می‌شد و شامل المان‌هایی از شرکت تحقیقاتی افسانه‌ای پالو آلتو، زیراکس پارک (Xerox PARC، که اکنون PARC یا Palo Alto Research Center نام دارد) بود. همچنین اولین مک دو نرم‌افزار MacPaint و نرم‌افزار پردازش متن MacWord را به همراه داشت که در آن زمان انقلابی بودند.

 

Apple Macintosh Steve Jobs اپل مکینتاش استیو جابز

استیو جابز به همراه اولین مک

قیمت مکینتاش ۲۴۹۵ دلار بود و ۳۵ سانتی‌متر ارتفاع و ۷.۵ کیلوگرم وزن داشت، که با جعبه‌ی حمل آن که به‌صورت جداگانه عرضه می‌شد، به حدود ۱۰ کیلوگرم می‌رسید. در ادامه قسمتی از اولین نمایش مکینتاش را می‌بینیم؛ پیش از این مردم تنها تصاویری از آن را دیده بودند و در این ویدئو می‌بینید که چقدر از توانایی‌های آن شگفت‌زده می‌شوند.

علاوه‌براین معرفی مکینتاش با تبلیغ معروف یک و نیم میلیون دلاری سوپر بول، ساخته‌ی ریدلی اسکات، همراه بود.

 

۱۹۸۵ - آفیس برای مک عرضه می‌شود

بسیاری مایکروسافت را دشمن مک می‌دانند. اما این شرکت درواقع یک سال پس از عرضه‌ی مک، یکی از اولین شرکای بزرگ آن بود. مایکروسافت دو اپلیکیشن را، با نام‌های ورد و اکسل، برای مک عرضه کرد (در آن زمان اکسل به‌طور اختصاصی برای مک عرضه شد). همچنین مایکروسافت در این زمان، پاورپوینت را از شرکتی به نام Forethought خرید.

 

Word Macintosh ورد مکینتاش

Word

 

Excel Macintosh اکسل مکینتاش

Excel

علاوه‌براین سال ۱۹۸۵، سال عرضه‌ی اولین پرینتر لیزری اپل و نرم‌افزار نشر رومیزی Aldus PageMaker بود؛ دو محصولی که آغازگر انقلاب نشر رومیزی، که کامپیوترهای مک به خاطرش شهرت دارند، شدند. تا پایان ۱۹۸۵ هر دو بنیان‌گذار اپل یعنی استیو جابز و استیو وزنیاک این شرکت را ترک کردند و مایکروسافت هم Windows 1.0 را معرفی کرد؛ حرکتی که به نقطه‌ی عطفی در روند تکامل کامپیوترهای شخصی تبدیل شد.

 

پرینتر لیزری اپل Apple LaserWriter Printer

پرینتر LaserWriter

۱۹۸۶ - SCSI اهمیت زیادی دارد

مک ارتقای بزرگی در قالب مکینتاش پلاس به خود دید. این دستگاه ۱ مگابایت رم و پورت SCSI (اِسکازی) داشت که استاندارد جدیدی برای اتصال دستگاه‌های جانبی بود و امکان اتصال زنجیره‌ای دستگاه‌هایی مانند پرینتر و هارد اکسترنال را فراهم می‌کرد. سیستم‌عامل مک به نسخه‌ی 3.0 رسید و شامل بهبودهایی مانند امکان قرار دادن فولدرها داخل یکدیگر بود.

 

Macintosh Plus SCSI اسکازی مکینتاش پلاس

پورت SCSI در Macintosh Plus

۱۹۸۷ - کسب‌وکارها هدف قرار می‌گیرند

مکینتاش پلاس کنار رفت و راه را برای دو مک جدید باز کرد: Macintosh SE، که انتخاب بین دو فلاپی درایو یا یک هارد دیسک داخلی را به کاربر می‌داد، و Macintosh II که کاربران کسب‌وکارها را هدف قرار داده بود.

 

Macintosh SE مکینتاش

مکینتاش SE با دو فلاپی درایو

Mac II نمایشگر ۱۳ اینچی ۲۵۶ رنگ و پردازنده‌ی ۱۶ مگاهرتزی داشت و می‌توانست تا ۱۲۸ مگابایت رم داشته باشد. Mac OS نیز به نسخه‌ی ۵.۱ رسید و امکان پرینت در پس‌زمینه را مهیا کرد.

 

مکینتاش Macintosh II

Macintosh II

یک نکته‌ی جالب Macintosh SE این بود که به‌دلیل افزایش ظرفیت رام به ۲۵۶ کیلوبایت، تیم سازنده توانست ویژگی پنهان جالبی در آن قرار دهد؛ با رفتن به آدرس 0x41D89A رام، چهار عکس از تیم سازنده مشاهده می‌شد:

 

تیم مکینتاش Macintosh SE

چهار عکس پنهان‌شده‌ی تیم سازنده‌ی Macintosh SE

در برخی دیگر از پروژه‌های اپل نیز چنین ویژگی‌های پنهانی مشاهده می‌شود که طرفداران اپل علاقه‌ی زیادی به آن‌ها دارند.

۱۹۸۸ - ظهور CD-ROM

در ادامه اپل Macintosh IIx را با سیستم‌عامل نسخه‌ی 6.0 معرفی کرد. همچنین درایو CD-ROM اکسترنال AppleCD SC معرفی شد تا به این ترتیب اپل یکی از اولین تولیدکنندگان کامپیوتری باشد که از این تکنولوژی استفاده می‌کند.

 

AppleCD SC درایو دیسک نوری اپل

 

CD Caddy قاب دیسک نوری - مک اپل Apple Mac OS

AppleCD SC (شکل اول) - درگاه سی‌دی به این دلیل بزرگ است که در گذشته معمولا سی‌دی‌ها در قابی مخصوص مانند شکل دوم قرار می‌گرفتند و قاب را داخل درایو قرار می‌دادند

در همین زمان استیو جابز اولین ثمره‌ی شرکت کامپیوتری جدیدش، NeXT را رونمایی کرد. این محصول با نام Next Computer، طراحی مکعبی داشت (به همین دلیل برخی آن را The Cube خطاب می‌کردند) که همراه‌با یک درایو مغناطیسی-نوری (Magneto-Optical)، به‌جای فلاپی، و یک مانیتور ۱۷ اینچی، عرضه می‌شد. در این محصول شاهد نگاه آینده‌نگرانه‌ی استیو جابز در مورد تکنولوژی‌های پیش رو هستیم که بعدا در مک‌ها نیز آن را می‌بینیم.

 

نکست NeXT Computer

NeXT Computer

۱۹۸۹ - اولین لپ‌تاپ مک

اپل سه مک جدید معرفی کرد: SE/30 و Mac IIc و Mac IIci که در میان آن‌ها Mac IIci از سایر جذاب‌تر است. این مدل یک مک ماژولار با مانیتور رنگی جدا و یک کیس جمع‌وجورتر است و پردازنده‌ی ۲۵ مگاهرتزی 68k دارد که آن را به سریع‌ترین مک در زمان خود تبدیل کرد.

 

مکینتاش Macintosh IIci

Mac IIci

همچنین اپل اولین لپ‌تاپ خود، Macintosh Portable را با وزن ۷.۲۵ کیلوگرم، و قیمت ۶۵۰۰ دلاری، در ماه سپتامبر معرفی کرد. در شرکت نکست نیز استیو جابز از سیستم‌عامل مبتنی بر یونیکس NeXTSTEP رونمایی کرد که بعدها تأثیر زیادی در مسیر مک‌ها داشت.

 

مکینتاش Macintosh Portable

Macintosh Portable

۱۹۹۰ - رقابت بر سر سهم بازار

اپل سریع‌ترین کامپیوتر خود تا به آن روز را معرفی کرد: Macintosh IIfx با پردازنده‌ی ۴۰ مگاهرتزی. این محصول برای مبارزه با این تصور غلط که کامپیوترهای شخصی با سیستم‌عامل DOS بسیار سریع‌تر از رقبای مک خود با رابط کاربری گرافیکی هستند، طراحی شده بود. Windows 3.0 مایکروسافت هم در همین سال به بازار آمد، که در این زمان سهم اپل از بازار کامپیوترها ۲۰ درصد بود.

 

مکینتاش Macintosh IIfx

مکینتاش IIfx

۱۹۹۱ - نکته‌ی کلیدی توان پردازشی است

اپل به رقابت شدیدتری با پی‌سی‌ها پرداخت. این شرکت شش مک جدید را معرفی کرد که شامل دو کامپیوتر رده‌بالا با نام Quadra بود؛ دو کیس با پردازنده‌ی Motorola 68040 که تا ۲.۵ برابر سریع‌تر از نسل‌های قبلی بودند.

 

مکینتاش Macintosh Quadra 700

Macintosh Quadra 700

علاوه‌براین اپل سری جدید Mac Portable را با نام PowerBook معرفی کرد که اولین لپ‌تاپ‌هایی بودند که مثل لپ‌تاپ‌های امروزی کیبورد در عقب و ترک‌پد در جلو قرار داشت. مک او‌اس نیز به نسخه‌ی 7.0 رسید.

 

پاوربوک PowerBook 170

PowerBook 170

۱۹۹۲ - روند پیشرفت کند می‌شود

شرایط برای اپل دیگر چندان خوب نبودند. این شرکت سری کامپیوتر Performa را عرضه کرد که باتوجه‌به زمان خود قدرت پایینی داشتند. در این بین مایکروسافت با همکاری اینتل راه را برای کامپیوترهای شخصی x486 با کارآیی بهتر و سیستم‌عامل Windows 3.1، که محبوبیت آن روزبه‌روز در حال افزایش بود، هموار کردند. همچنین اوضاع نکست بهتر شده بود و نسخه‌ی 3.0 سیستم‌عامل NeXTSTEP به‌جز پردازنده‌های Motorola 68k از پردازنده‌های اینتل نیز پشتیبانی می‌کرد که این پشتیبانی در سال بعد اضافه شد.

 

مکینتاش Macintosh Performa 600CD

Macintosh Performa 600CD

۱۹۹۳ - سهم ویندوز افزایش می‌یابد

اپل ۱۹ مک جدید در ۶ رده‌ی مختلف معرفی کرد: سری Color Classic، سری پایین‌رده‌ی LC، میان‌رده‌ی Centris و بالارده‌ی Quadra، و همچنین کامپیوترهای Performa و PowerBook. اپل اعلام کرد که تاکنون ۱۰ میلیون کامپیوتر مک فروخته است. اما رقابت سنگین‌تر شده بود و مایکروسافت اعلام کرد که ویندوز بیش از ۲۵ میلیون کاربر دارد.

 

مکینتاش Macintosh Color Classic

Macintosh Color Classic

۱۹۹۴ - مهاجرت به PowerPC

اپل اولین مهاجرت بزرگ خود در تاریخ ۲۵ ساله‌ی مک را انجام داد و دستگاه‌هایی با پردازنده‌های PowerPC که از معماری RISC بهره می‌بردند، معرفی کرد. پردازنده‌های PowerPC به مقدار بسیار زیادی سریع‌تر از پردازنده‌های بر پایه‌ی CISC بودند که تا پیش از آن در محصولات این شرکت استفاده می‌شد، و نتیجه‌ی همکاری میان اپل، IBM و موتورولا بودند. همچنین در این سال سیستم‌عامل اپل به نسخه‌ی ۷.۵ رسید.

 

IBM PowerPC پاور پی سی

پردازنده‌ی پاورپی‌سی

۱۹۹۵ - مک توان رقابت ندارد

این بار اپل دو اتفاق ناگوار را تجربه کرد: Windows 95 و ادامه‌ی موفقیت پردازنده‌های بسیار محبوب پنتیوم اینتل. فروش مک‌های مجهز به پردازنده‌های PowerPC مناسب بود اما سایر دستگاه‌ها فروش ناامیدکننده‌ای را تجربه کردند. اپل حق استفاده از سیستم‌عامل خود را عرضه کرد تا با تأخیر وارد رقابت با سیستم‌های ویندوز و اینتل شود. در ماه سپتامبر استیو جابز به مجله‌ی Fortune گفت که راه نجات اپل را می‌داند اما هیچکس در این شرکت به حرف او گوش نمی‌دهد.

۱۹۹۶ - بازگشت جابز

در ماه فوریه استیو جابز در صحبت با Fortune، با سخنانش بسیاری را شگفت‌زده کرد. او گفت:

اگر من مدیریت اپل را بر عهده داشتم، تا جای ممکن از مکینتاش سود می‌بردم و درکنار آن مشغول کار روی محصول بزرگ بعدی می‌شدم. نبرد کامپیوترهای شخصی به پایان رسیده است. تمام شد. مایکروسافت مدت‌ها پیش پیروز شد.

اپل بالاخره استفاده از پردازنده‌های قدیمی 68k را کنار گذاشت و کار روی نسخه‌ی هشتم Mac OS را آغاز کرد. تا پایان این سال اپل شرکت جابز، NeXT و سیستم‌عاملش NeXTSTEP را تصاحب کرد. استیو جابز به اپل بازگشت که این موضوع سرآغاز تبدیل شدن اپل به شرکتی که امروز می‌شناسیم بود.

 

مکینتاش بیستمین سالگرد Twentieth Anniversary Macintosh

Twentieth Anniversary Macintosh به مناسبت بیست سالگی اپل، که محصولی بسیار ناموفق بود

۱۹۹۷ - جابز به اصول اولیه باز می‌گردد

اپل سری محصولات بیش‌ازحد زیاد و مشتریان بسیار کمی داشت و در حال ضرر بود. جابز که اکنون مدیرعامل موقت این شرکت بود در ماه اکتبر در مصاحبه با Time شرایط نامساعد اپل را شرح داد. او گفت:

اپل دارایی‌های فوق‌العاده‌ای دارد، اما به نظرم بدون مقداری توجه، این شرکت ممکن است، ممکن است، ممکن است ... ممکن است، ممکن است از بین برود.

اپل بیل گیتس را برای خرید سهام این شرکت به ارزش ۱۵۰ میلیون دلار متقاعد کرد. جابز استفاده از سیستم‌عامل مک در کامپیوترهای غیر اپل را متوقف کرد. Mac OS به نسخه‌ی هشت رسید و اپل کار روی Rhapsody، نسل پیش از Mac OS X را آغاز کرد. تا پایان این سال اپل مک‌هایی با چیپ PowerPC G3 عرضه کرد که قدرت بسیار بیشتری نسبت به نسل‌های پیشین خود داشتند.

 

 

۱۹۹۸ - iMac نوید دورانی تازه را می‌دهد

استیو جابز به مبارزه با محصولات اپل ادامه داد و تولید دستیار دیجیتال شخصی (PDA) اپل را که نیوتون نام داشت، متوقف کرد.

 

اپل نیوتن Apple Newton

Newton MessagePad

او تمرکز شرکت را روی محصول جدیدی قرار داد که اپل را به روزهای اولش باز می‌گرداند: iMac. رویای جابز در قالب یکی سیستم All-In-One با پردازنده‌ی ۲۳۳ مگاهرتزی PowerPC G3، ۳۲ مگابایت رم، هارد ۴ گیگابایتی و نمایشگر ۱۵ اینچی، رنگ حقیقت به خود گرفت. این محصول فاقد درایو فلاپی یا درگاه‌های قدیمی بود و به‌جای آن‌ها اتصال آسان به اینترنت و درگاه USB، فناوری جدید اینتل برای اتصال دستگاه‌های جانبی، ارائه می‌داد. آی‌مک به محبوبیت زیادی در میان کاربران سراسر جهان دست پیدا کرد.

 

استیو جابز آی مک Steve Jobs iMac G3

استیو جابز به همراه آی‌مک G3

۱۹۹۹ - G4 با سرعت پیش می‌رود

آی‌مک سریع‌تر شد و در رنگ‌های جذاب بیشتری به بازار عرضه شد. کیس پاور مکینتاش با رنگ مشابه آبی فیروزه‌ای و پردازنده‌ی PowerPC G3 با فرکانس تا ۴۵۰ مگاهرتز، وارد بازار شد.

 

پاور مکینتاش Power Macintosh G3

Power Macintosh G3

همچنین اپل سری جدیدی از لپ‌تاپ‌هایش را با پردازنده‌ی G3 راهی بازار کرد، که iBook نام داشت.

 

آی بوک iBook

iBook

اما بزرگ‌ترین شگفتی اپل در این سال Power Mac G4 بود که اپل آن را «اولین سوپرکامپیوتر رومیزی جهان» نامید.

 

پاور مک Power Mac G4

Power Mac G4

نهایتا در این سال اپل اولین روتر وای-فای 802.11b را با نام AirPort به نمایش گذاشت و معرفی Mac OS X Server، نمایشی را از یک تغییر بزرگ در رابط کاربری مک، به جهانیان ارائه کرد.

 

ایرپورت اپل Apple AirPort

ایرپورت

۲۰۰۰ - OS X ظاهر می‌شود

استیو جابز نوید نسخه‌ی مصرف‌کننده‌ی Mac OS X (مک او‌اس تِن بخوانید) را داد و اولین نسخه‌های آزمایشی آن در اواخر این سال منتشر شدند. این سیستم‌عامل به‌طور کلی خوب به نظر می‌رسید، اما از نظر برخی ویژگی‌ها کمبود داشت و مقدار زیادی کند بود. با این وجود، با نسخه‌ی ۹ تفاوت زیادی داشت؛ Mac OS X یک سیستم‌عامل مبتنی‌بر Unix بود که بر پایه‌ی NeXTSTEP و دیگر فناوری‌های توسعه‌یافته در NeXT ساخته شده بود.

 

Mac OS X 10.0 Public Beta Kodiak مک او اس پابلیک بتا

بتای عمومی Mac OS X با اسم رمز Kodiak - نسخه‌ی نهایی با اسم رمز Cheetah منتشر شد

کامپیوترهای مک موجود؛ آی‌مک، آی‌بوک، پاور مک و پاوربوک، صرفا افزایش سرعت و تغییر رنگ را تجربه کردند و تغییر اساسی نداشتند. همچنین Power Mac G4 Cube عرضه شد؛ یک کامپیوتر بدون نمایشگر و جمع‌وجور که یادآور دوران استیو جابز در NeXT بود. البته این محصول به‌دلیل قیمت بیش از حد و مشکل ایجاد شکستگی در قاب آن، شکست خورد.

 

پاور مک Power Mac G4 Cube

Power Mac G4 Cube

۲۰۰۱ - دوران توپ ساحلی چرخان

اپل Mac OS X 10.1 را با ترکیب رنگ Aqua، جلوه‌های شفاف و جای خالی برخی ویژگی‌ها، عرضه کرد. هنوز بسیار کند بود و عبارت «توپ ساحلی چرخان مرگ» به اصطلاحی آشنا برای کاربران مک تبدیل شد (در زمان انتظار، نشانگر موس مک به شکل توپ ساحلی چرخان نمایش داده می‌شود). از نظر طراحی این نسخه ویندوز ویستای اپل محسوب می‌شد؛ محتوا و طراحی خوبی که کندتر از آن بودند که قابل استفاده باشند.

اپل همچنین با نسل جدید پاوربوک طراحی کاملا جدیدی را برای لپ‌تاپ‌هایش به نمایش گذاشت. این لپ‌تاپ حالا نمایشگر عریض ۱۵ اینچی و پردازنده‌ی G4 را در قالب بدنه‌ی تیتانیومی با ضخامت ۱ اینچ (۲۵ میلی‌متر) جای می‌داد.

 

پاوربوک PowerBook G4 Titanium Mercury

PowerBook G4 Titanium Mercury

آی‌بوک‌های جدید نیز عرضه شدند و آی‌مک هم با ظاهر جدیدش یک فاجعه بود و طرح‌های Blue Dalmation و Flower Power باعث شدند خریداران به سمت آن نروند. نهایتا اپل موزیک پلیر پنج گیگابایتی خود را با نام iPod معرفی کرد. در این حین مایکروسافت Windows XP را، که هنوز هم استفاده می‌شود، عرضه کرد.

 

آی مک iMac Flower Power

آی‌مک با طرح Flower Power

۲۰۰۲ - OS X به‌روزرسانی خوبی دریافت می‌کند

اپل نسخه‌ی بازطراحی‌شده‌ی آی‌مک را با بدنه‌ی نیم‌کره و نمایشگری تخت که با پایه‌ی کرومی در بالای بدنه معلق بود، عرضه کرد.

 

آی مک iMac G4

iMac G4

علاوه‌براین چند نسخه‌ی جدید آی‌بوک، نسخه‌ی جدید Power Mac G4 و eMac، که با هدف مدارس ساخته شده بود، را معرفی کرد.

 

ای مک eMac

eMac

OS X 10.2 Jaguar نیز با ۱۵۰ ویژگی جدید و افزایش سرعتی که کاربران مدت‌ها انتظارش را می‌کشیدند، وارد میدان شد.

 

مک او اس جگوار Mac OS X 10.2 Jaguar

OS X 10.2 Jaguar

۲۰۰۳ - همه‌ی محصولات به‌روز می‌شوند

دستگاه‌های جدید دیگر قادر به اجرای نسخه‌های قبل از Mac OS X نبودند. همچنین همه‌ی محصولات مک؛ آی‌بوک‌ها، پاوربوک‌ها، کیس‌های پاور مک G4، آی‌مک و ای‌مک، دستخوش تغییر شدند. Power Mac G5 در ماه ژوئن، افزایش سرعت بزرگی را برای خانواده‌ی مک به ارمغان آورد؛ این محصول از دو پردازنده‌ی ۶۴ بیتی PowerPC G5 شرکت IBM استفاده می‌کرد که هرکدام با فرکانس ۲ گیگاهرتز فعالیت می‌کردند. حافظه‌ی آیپاد به ۴۰ گیگابایت افزایش یافت و نرم‌افزار iTunes معرفی شد که درکنار مک روی ویندوز نیز اجرا می‌شد و استفاده از آیپاد با ویندوز را ممکن کرد.

 

پاور مک Power Mac G5

Power Mac G5 با قیمت پایه‌ی ۱۹۹۹ دلار

۲۰۰۴ - آی‌مک، به شکلی که امروزه می‌شناسیم

این سال بیشتر در سلطه‌ی آیپاد بود تا مک؛ حتی اپل محصولات مک را با شعار «محصولی از سازندگان آیپاد» تبلیغ می‌کرد. آی‌مک بازطراحی بزرگی را تجربه کرد؛ نمایشگر معلق و بدنه‌ی نیمکره‌ای جای خود را به طراحی جدیدی دادند که همه‌ی این کامپیوتر All-In-One را پشت یک پنل LCD تخت جمع می‌کرد و شباهت زیادی به آی‌مک کنونی پیدا کرد. 

امیدواریم این تاریچه توانسته باشد به شما علاقمندان اپل کمک خوبی کرده باشد .

برچسب‌ها :
سمیه تیغی

سمیه تیغی

ارسال نظر برای مقاله

نظر کاربران

متاسفانه تاکنون هیچ نظری برای این مقاله ثبت نشده است.